Biyokimya

Biyokimya, “Canlı hücrelerin kimyasal yapı elemanları ve bunların yaşam boyu geçirdiği reaksiyon ve olaylarla ilgilenen bir bilim dalıdır.”

Biyokimya insan, hayvan, bitki ve mikroorganizmaların yapısında yer alan kimyasal maddeleri ve canlıların yaşamları boyunca sürüp giden kimyasal süreçleri inceleyen bir bilim dalıdır.

Biyokimya Anabilim Dalında canlıların temel yapı taşlarını oluşturan ve canlılığın sürdürülmesinde gerekli olan protein, karbonhidrat, lipit gibi organik bileşiklerle birlikte yaşamsal önem taşıyan nükleik asitler, enzimler, mineraller, vitaminler ve hormonların canlı metabolizmanın işleyişindeki rolleri hakkında bilgiler verilir.

Multidisipliner bir bilim olan Biyokimya, moleküler biyoloji, toksikoloji, immunoloji, mikrobiyoloji, endokrinoloji, fizyoloji, farmakoloji, epidemiyoloji gibi bilim dallarının merkezinde yer almaktadır.

Biyokimya bilimini temelde ikiye ayırmak mümkündür.

  1. Temel Biyokimya :Canlıların yapısındaki kimyasal maddeleri ve yaşamın temeli olan biyokimyasal süreçleri inceleyen bilim dalıdır.
  2. Klinik Biyokimya: Hastalıkların tanısı ve seyri bakımından vücudu ve onun dışarıya atılmış çeşitli sıvı, doku parçalarını inceleyen bir bilim dalıdır.

Biyokimya’ nın Amacı;

  • Canlı hücreler ile ilgili kimyasal olayları anlamak ve tanımlamak.
  • Yaşamın nasıl başladığını, nasıl geliştiğini ve nasıl gelişeceğini öngörebilmek.
  • Teknik ve teknolojik gelişmelerden yararlanıp bunları yaşama geçirebilmek.

Kapsamı; Yaşamın olduğu her yerde oluşan biyokimyasal olaylar.

Temel Biyokimya kolay anlaşılması için I ve II şeklinde bölünerek anlatılmaktadır. Biyokimya I içinde organizma bünyesinde bulunan temel maddelerin özellikler, Biyokimya II içinde ise metabolik reaksiyonlar yer almaktadır.

Biyokimya I
Konu Başlığı Konu İçeriği Belgeler
  • Biyokimya Giriş
  • Biyofiziksel Kimya
  • Çözeltiler, Davranışları ve Nitelikleri
  • pH, Amfolit Elektrolitleri Tamponlar
  • İzotoplar, Radyasyon
 Biyokimya’ nın amacı, kapsamı, diğer bilim dalları ile olan ilişkisi, biyokimyasal olaylarda hücre, organizmada bulunan temel maddeler, suyun özellikleri ve biyolojik görevleri, dispers sistemler, koruyucu kolloidler, molar ve normal çözeltiler, yüzde çözeltiler, diffüzyon, ozmotik basınç, dializ, yüzey gerilimi, adsorpsiyon, hidrojen iyon konsantrasyonu, amfolitler, tamponlar, izotoplar ve biyokimyasal önemi, radyasyonun zararları  Türkçe

Ek Çalışma Notu (Problemler ve Çözümleri)

English

 

  • Biyoelementler
 Kalsiyum (Ca – Süt humması), Fosfor (P), Magnezyum (Mg – Çayır tetanisi), Potasyum (K -Hipokalemi sendromu), Sodyum (Na), Klor (Cl), Kükürt (S), Demir (Fe – Katalaz, Hemoglobin Transferrin, Ferritin, Mikrositik hipokromik anemi), Bakır (Cu – Serüloplazmin, Enzootik ataksi, Wilson hastalığı), Kobalt (Co – Kobalamin, Makrositer anemi), Çinko (Zn – SOD), Mangan (Mn), Krom (Cr – Glikoz tolerans faktörü), Molibden (Mo – Ksantin oksidaz), Flor (F – Florozis), Selenyum (Se – Beyaz kas hastalığı, Glutatyon peroksidaz [GPx]), İyot (I – Guatr) Türkçe

English

  •  Karbonhidratlar
Tanımı, Sınıflandırılması (monosakkaritler, disakkaritler, oligosakkaritler, polisakkaritler.
Monosakkaritler: Glikoz, fruktoz, galaktoz, riboz, gliseraldehit, formülasyonları, şeker türevleri (amino şekerler [glikozamin, galaktozamin], amino şeker asitleri [nöyraminik asit, N-asetil nöyraminik asit, sialik asit, mumarik asit], deoksi şekerler [deoksiriboz, ramnoz, fukoz], şeker alkolleri [sorbitol, gliserol, mannitol, dulsitol, ribitol, eritrol], şeker asitler [glukonik asit, glikarik asit, glukuronik asit]).
Disakkaritler: Glikozid bağları, sakkaroz, maltoz, sellobioz, laktoz, trehaloz).
Oligosakkaritler: Rafinoz, melezitoz, stakioz.
Polisakkaritler: Homopolisakkaritler (Nişasta; amilloz-amilopektin, glikojen, sellüloz, inulin, kitin, dekstrin, dekstran, pektin, agar-agar), Heteropolisakkaritler (hiyaluronik asit, kondroitin sülfatlar, kan grubu maddeleri, heparin, arap zamkı, mürein). 
Türkçe

English 

Karbonhidrat Deneyleri:  Moore, fehling, benedict, barfoed, furfural, molisch, naftol, seliwanoff, bial, anilin, sakkaroz, hidroliz, ozazon, amilodekstrin, eritrodekstrin, akrodekstrin, fermentasyon Türkçe
  •  Lipidler
Tanımı, Genel Görevleri, Sınıflandırılması.
Yağ Asitleri: Tanımı (Serbest Yağ Asitleri-Free Fatty Acids-NEFA,Doymuş-Doymamış Yağ Asitleri, Uçucu Yağ Asitleri), İsimlendirilmesi (IUPAC, Trival), Numaralandırma (COOH ve Omega-ω), Sınıflandırılması, Esansiyal Yağ Asitleri (Linoleik asit), Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri (Tuz oluşumu, Sabunlaşma, Deterjan, Ester oluşumu, Hidrojenleme, Çift bağa halojen ekleme, Oksidasyon, Peroksidasyon.
Gliserin Taşıyan Lipidler: Gliserin (Gliserol), Nötral Yağlar (Mono-, di- ve trigliseritler [Hayvansal-Bitkisel Yağlar][Sabunlaşma Sayısı, İyot Sayısı, Asetil Sayısı, Asit Sayısı, Uçucu Yağ Asidi Sayısı/Reichart sayısı, Acılaşma], Gliserin Eterler, Glikozilgliserinler), Fosfogliseridler (Fosfatidler [lesitin, sefalin, fosfotidilserin, plasmalojenler, platelet aktive edici faktör-PAF], Difosfatidilgliserin [Kardiolipin] ve Fosfotidilinozitoller).
Gliserin Taşımayan Lipidler: Sfingolipidler (Sfingozin, Seramidler, Sfingomyelinler, Glikosfingolipidler [Serebrositler, Sülfatidler, Globositler/Seramid Oligosakkaritler, Gangliositler]), Alifatik Alkoller ve Mumlar (Balmumu, Karnauba, Spermeçet mumu, Lanolin), Terpenler (Likopen, Karoten, Vitamin A ve Squalen), Steroidler (Steran halkası, Steroller [Zoosteroller (Kolesterol, Lanosterol), Mikosteroller, Fitosteroller], Safra Asitleri, Steroid Hormonlar, Vitamin D).
Diğer sınıf bileşiklere bağlı Lipidler: Lipoproteinler (Şilomikronlar, VLDL, IDL, LDL, HDL), Eikozonoidler (Prostaglandinler, Tromboksanlar, Prostasiklinler, Lökotrienler, Lipoksinler), Lisofosfogliseridler, Lipopolisakkaritler.
Türkçe

English 

  • Amino Asitler
  • Peptidler
  • Proteinler
Genel Bakış
Amino Asitler: D- ve L-Formları, Sınıflandırılması, Esansiyel Amino Asitler, Modifiye Amino Asitler, Non-protein Amino Asitler, Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri.
Peptidler: Peptid Bağı, Oligo- ve Polipeptidler, Bazı önemli di-, oligo- ve polipeptidler, Proteinlerdeki Amino Asitlerin birbirinden ayrılmaları ve miktar tayinleri.
Proteinler: Protein molekülünde yapı, Genel nitelikleri, Sınıflandırılması (Yapılarına Göre: Basit-Konjuge-Türev Proteinler; Fonksiyonel açıdan: Katalitik Proteinler, Taşıyıcı Proteinler [transport proteinleri], Besleyici ve Depo Proteinler, Kontraktil Proteinler, Yapısal Proteinler, Savunma Proteinleri, Fizyolojik Düzenleyici Proteinler), Nükleoproteinler (Nükleik Asitler; DNA, RNA, ATP…), Kromoproteinler (Porfirinler, Safra renkli maddeleri), İkterus (Sarılık), Organizmanın Sıvı ve Dokularındaki Başlıca Proteinler)
Türkçe

English

  • Enzimler
Tanımı ve Tarihçesi, Yapısı, Terminoloji, Bulundukları yerler, Spesifiteleri, Enzim katalizi, Enzimlerin Sınıflandırılması, Kinetiği, Aktivitesi, Enzim reaksiyonlarını etkileyen faktörler, İnhibitör ve Aktivatörler, Koenzimler Türkçe

English

Biyokimya II
Konu Başlığı Konu İçeriği Belgeler
  • Vitaminler ve Koenzim Fonksiyonları
Vitamin Kavramı, analiz teknikleri, sınıflandırılması,
Yağda Eriyen Vitaminler: Vitamin A (retinol, retinal, retinoik asit), Vitamin D  (kolekalsiferol, raşitizm, osteomalazi), Vitamin E (tokoferol, antioksidan, beyaz kas hastalığı), Vitamin K (fillokinon,menakinon),
Suda Eriyen Vitaminler: Vitamin C (askorbik asit, skorbüt), Vitamin B1 (tiyamin, beri beri hastalığı), Vitamin B2 (riboflavin, FMN-FAD), Vitamin B3 (niyasin, nikotinamid, NAD-NADP, pellegra hastalığı), Vitamin B5 (pantotenik asit, Koenzim A), Vitamin B6 (piridoksal, piridoksamin, piridoksin), Vitamin B7 (biyotin, vitamin H), Vitamin B9 (folik asit, THFA), Vitamin B12 (kobalamin, pernisiyöz anemi),
Vitamin benzeri maddeler: Mezoizonit, Karnitin (Vitamin BT), Esansiyel Yağ Asitleri (Vitamin F), Flavonoidler (Vitamin P), Lipoik Asit (Tioktik Asit), Kolin
 Türkçe

English

  • Hormonlar
Tanımı, Endokrin sistem, Kontrol mekanizması, Hücre içi haberci sistemleri (c-AMP, Ca++; Kalmodulin ve c-Kinaz yolu), Hormon reseptörleri, Etki biçimleri, Sınıflandırılması,
Hipotalamus hormonları/faktörleri: Somatostatin, GnRH, CRF, TRH, GHRH, PRLH…,
Hipofiz hormonları: ACTH, GH, TSH, FSH, LH, PRL/LTH, MSH, Oksitosin, Vazopressin (ADH),
Gastrointestinal kanal hormonları: Gastrin, Sekretin, Ghrelin, Kolesistokinin, Parotin, Enterokinin…,
Tiroid bezi hormonları: T3, T4, CT,
Paratiroid hormon (PTH),
Pankreas hormonları: İnsulin, Glukagon, Somatostatin, Pankreatik polipeptid,
Adrenal bez hormonları: Katekolaminler (Adrenalin, Noradrenalin), Glikokortikoidler (Kortizon, Kortizol, Kortikosteron), Mineralokortikoidler (Aldosteron, 11-deoksikortikosteron), Renin-Anjiyotensin-Aldosteron Sistemi,
Ovaryum hormonları: Estradiol, İnhibin, Relaksin, AMH, Progesteron,
Testis hormonları: Testosteron, Androsteron,
Epifiz hormonları: Melatonin,
Diğer Hormonlar: IGF-1, Eritropoetin (EPO), Prostaglandinler, PMSG 
Türkçe

English 

  •  Metabolizma -Giriş-
Tanımlar (Anabolizma, Katabolizma, Metabolizma), Metabolizma reaksiyonları (Eksergonik ve Endergonik Reaksiyonlar, Ara metabolizma, Hidroliz, Kondenzasyon, Fosfat taşınması, Biyolojik oksidasyonlar (Redüksiyon-Oksidasyon, NAD, FAD, Koenzim Q, Sitokrom, Sitokrom oksidaz)), Solunum zinciri/Elektron transport zinciri (ETC), Metabolik siklüs kavramı, Metabolik reaksiyonların hücrelerdeki yerleri  Türkçe

English

  • Karbonhidrat Metabolizması
Genel Bakış, Sindirim ve Emilim (Polisakkaritlerin-Disakkaritlerin Sindirimi, Ruminantlarda Karbonhidrat Sindirimi, Monogastriklerde Karbonhidrat Sindirimi, Emilim, İntestinal Karbonhidrat Transporterlar), Kan Glikoz Düzeyinin Regülasyonu (İnsulin, Glukagon, Epinefrin, Norepinefrin, Glikokortikoidler), Glikoz Metabolizması (Tanımlar: Glikolizis, Glikojenezis, Glikojenolizis, Glikoneojenezis, Heksoz-Monofosfat Şantı[HMS], Üronik Asit Geçidi, Asetil-KoA), Glikozun hücrelere girişi ve Fosforilasyonu (GLUT’lar ve SGLT’ler, Hekzokinaz, Glikokinaz), Glikojen (Glikojenezis – Glikojenolizis: Karaciğer ve Kas doku, Glikojen Depo Hastalıkları), Glikoliz (Embden-Meyerhof-Parnas Geçidi [EMP], İlk ve Ara reaksiyonlar), Pirüvat’ın Metabolik Kaderi, Heksoz-Monofosfat Şantı (HMS/Pentoz-Fosfat/Fosfoglukonat Geçidi, NADPH ve Riboz sentezi), Üronik Asit Geçidi (UDP-Glikoz, UDP-glukuronat, Glikoprotein sentezi, Heparin, L-askorbat, Ksiloz), Trikarboksilik Asit Döngüsü (TCA/Sitrik asit siklüsü/Krebs Siklüsü, NAD, FAD, GTP), TCA Döngüsündeki Sızıntılar (Sitrat, Ketoglutarat, Oksaloasetat, Süksinil-KoA, Propionat), Oksidatif Fosforilasyon (Malat Mekik Sistemi, Gliserol-3-Fosfat Mekik Sistemi, Kompleks I [NADH-KoQ redüktaz], Kompleks II [süksinil-KoQ redüktaz], Kompleks III [Sitokrom c redüktaz], Kompleks IV [Sitokrom c oksidaz]), Glikoneojenezis (Glikojenik Amino Asitler, Laktat [Cori Döngüsü], Gliserol, Propionat). Türkçe

English

  • Lipid Metabolizması
Lipidler hakkında genel bilgiler, Lipidlerin primer fonksiyonları, Sindirim, Emilim ve Taşınmaları, Ruminantlarda Sindirim ve Emilim, Kan ve Vucüt Lipidleri, Lipidlerin Karaciğerde izlediği yollar, Yağ Asitlerinin Oksidasyonu (β-Oksidasyon), Yağ Asitlerinin Sentezi, Trigliseridler ve Nötral Lipidler, Eikozanoidler, Asidik Fosfolipidlerin ve Eter Lipidlerin Sentezi, Sfingolipidler, Kolesterol Biyosentezi, Lipoproteinler (Şilomikronlar, VLDL, IDL, LDL, HDL), Keton Cisimleri (Asetoasetat, Aseton, β-Hidroksibütirat [BHBA]), Yağlı Karaciğer ve Lipotropik Faktör, Lipid Metabolizmasının Hormonal Kontrolü Türkçe

English

  • Amino asit ve Protein Metabolizması
Esansiyel Amino Asitleri, Proteinlerin Sindirimi (Midede protein sindirimi, barsaklarda protein sindirimi), Amino Asitlerin ve Peptidlerin Emilimi, Proteaz Aktivasyonu, Amino Asit Katabolizması (Fonksiyonları, Katabolizması, Glikojenik ve Ketojenik Amino asitler, BCAA ve Aromatik Amino Asitler, Transaminasyon, Deaminasyon, Dekarboksilasyon, Esansiyel amino asitlerin yıkılımları ve metabolik önemleri), Amonyak Metabolizması, Üre Sentezi/Döngüsü Türkçe

English 

  • İdrar Analizleri
İdrarın Kimyasal, Fiziksel ve Mikroskobik Analizi, İdrar Test Stripleri Türkçe

Biyokimya II Ek Çalışma Notlarını indirmek için tıklayınız.

Son Güncelleme